Jak gotować bób? Czas, sól, pokrywka i 5 błędów, które go psują
Anna Kowalska
Zaktualizowano
Wrzuć ziarna do wrzącej, osolonej wody (ok. 2 l na 0,5 kg ziaren) i gotuj bez pokrywki, licząc czas od ponownego zagotowania. O końcu decyduje smak, nie zegar: wyłów ziarno i przegryź. Ugotowane jest miękkie aż do środka. U młodego skórka pęka pod zębami bez oporu, u starszego zostaje twardsza i zwykle się ją zdejmuje.
- Młody, jasnozielony
- 5–8 min
- Starszy, z czarną kreską
- 15–20 minpo ugotowaniu obierz ze skórki
- Mrożony
- 15–20 minbez rozmrażania; czas z opakowania ma pierwszeństwo
- Sól
- 1 łyżeczka na litr wodyod początku gotowania
W tym poradniku
Ile gotować bób
Czas zależy od wieku ziaren, nie od wagi porcji. Poznasz go po wyglądzie: młode ziarna są drobne i jasne, starsze duże, żółtawe, z czarną kreską na brzegu skórki.
-
najlepszy ze skórką
Młody bób
5–8 minDrobne, jasnozielone ziarna bez czarnej kreski. Skórka jest cienka, więc zjesz go w całości. Spróbuj po 5 minutach.
-
Bób w połowie sezonu
10–15 minZiarna większe, kreska dopiero ciemnieje. Skórka zmięknie, ale będzie wyraźnie grubsza.
-
obierz
Starszy bób
15–20 minDuże, żółtawozielone ziarna z czarną kreską. Skórka zostaje twarda nawet po długim gotowaniu, a środek robi się mączysty, więc lepiej ją zdjąć.
-
Mrożony bób
15–20 minWrzuć go do wrzątku bez rozmrażania. W sklepie to zwykle duże, starsze ziarna, więc gotuje się jak starszy bób: producent podaje ok. 15–20 minut do miękkości6. Trzymaj się czasu z opakowania i próbuj ziarna.
-
Na parze
8–12 minWyłóż ziarna na sito albo wkład do gotowania na parze nad wrzącą wodą i przykryj garnek. Wychodzi mniej wodnisty, ale solisz go dopiero po ugotowaniu. Dobry sposób dla młodego bobu, który łatwo rozgotować.
| Wariant | Czas od zagotowania | Na co uważać |
|---|---|---|
| Młody bób najlepszy ze skórką |
5–8 min | Drobne, jasnozielone ziarna bez czarnej kreski. Skórka jest cienka, więc zjesz go w całości. Spróbuj po 5 minutach. |
| Bób w połowie sezonu | 10–15 min | Ziarna większe, kreska dopiero ciemnieje. Skórka zmięknie, ale będzie wyraźnie grubsza. |
| Starszy bób obierz |
15–20 min | Duże, żółtawozielone ziarna z czarną kreską. Skórka zostaje twarda nawet po długim gotowaniu, a środek robi się mączysty, więc lepiej ją zdjąć. |
| Mrożony bób | 15–20 min | Wrzuć go do wrzątku bez rozmrażania. W sklepie to zwykle duże, starsze ziarna, więc gotuje się jak starszy bób: producent podaje ok. 15–20 minut do miękkości6. Trzymaj się czasu z opakowania i próbuj ziarna. |
| Na parze | 8–12 min | Wyłóż ziarna na sito albo wkład do gotowania na parze nad wrzącą wodą i przykryj garnek. Wychodzi mniej wodnisty, ale solisz go dopiero po ugotowaniu. Dobry sposób dla młodego bobu, który łatwo rozgotować. |
Jak ugotować bób krok po kroku
Świeży, ze skórką
-
Wyłuskaj ziarna ze strąków i opłucz je na sicie. Odłóż zwiędnięte i z ciemnymi plamami.
Dlaczego: kilka zwiędniętych albo nadpsutych ziaren wystarczy, żeby zepsuć smak całej miski. -
W dużym garnku zagotuj ok. 2 litry wody na każde pół kilograma ziaren i posól ją, 1 łyżeczką soli na litr.
Dlaczego: woda szybciej wraca do wrzenia i ziarna gotują się równo. -
Wsyp bób i gotuj bez pokrywki na średnim ogniu. Czas licz od ponownego zagotowania.
Kiedy gotowe: przegryzione ziarno jest miękkie aż do środka. U młodego skórka pęka bez gumowatego oporu, u starszego oceniaj środek, nie skórkę. Młody bób sprawdź po 5 minutach, starszy po 15. -
Od razu odcedź bób i wymieszaj go z masłem albo oliwą. Podawaj ciepły.
To normalne: gdy bób stygnie, skórka się marszczy. Smaku to nie zmienia, ale ciepły jest ładniejszy.
Obrany, do sałatki
-
Wrzuć wyłuskane ziarna do osolonego wrzątku na 2–3 minuty. Po obraniu zostaje mniej więcej połowa objętości, więc weź odpowiednio więcej bobu.
Dlaczego: krótkie gotowanie tylko rozluźnia skórkę. Tak obrany młody bób spróbuj: jeśli środek jest miękki, podaj go od razu w sałatce, jeśli twardy, podgrzej 1–2 min na patelni z masłem. Starszy bób ugotuj do miękkości (15–20 min) i obierz dopiero po ugotowaniu. -
Przełóż bób łyżką cedzakową do miski z zimną wodą z lodem.
Kiedy dalej: ziarna są zimne w dotyku. -
Przerwij skórkę paznokciem na zaokrąglonym końcu ziarna i ściśnij je palcami. Zielony środek wyskoczy ze skórki.
Mrożony
-
Zagotuj osoloną wodę i wsyp bób prosto z zamrażarki, bez rozmrażania.
Dlaczego: rozmrożony bób puszcza wodę i robi się miękki, zanim trafi do garnka. -
Gotuj bez pokrywki tyle, ile podaje opakowanie (zwykle 15–20 minut od ponownego zagotowania), i od 12. minuty próbuj ziarna.
Kiedy gotowe: ziarno jest miękkie w środku. Duże ziarna obierz ze skórki po ugotowaniu. -
Odcedź, dopraw masłem albo oliwą i podawaj od razu.
Dlaczego: mrożony bób zostawiony w gorącej wodzie szybko się rozgotowuje.
Najczęstsze błędy
- Gotowanie pod pokrywką. Kwasy i długie gotowanie zmieniają zielony chlorofil w szarooliwkowy feofityn, dlatego zielone warzywa gotuje się bez przykrycia1.
- Ten sam czas dla każdego bobu. Młody bób gotowany tyle co stary rozpada się w papkę, a stary wyjęty po 5 minutach jest twardy w środku. Spójrz na ziarna przed gotowaniem i sprawdzaj je smakiem.
- Za długie gotowanie „dla pewności”. Przegotowany bób traci kolor i maślaną konsystencję, robi się suchy i mączysty. Świeży bób wystarczy ugotować do miękkości, dłuższe gotowanie niczego nie dodaje.
- Mały garnek i mało wody. Po wrzuceniu bobu woda długo nie wraca do wrzenia, ziarna na dnie gotują się szybciej niż te na górze i część jest miękka, a część twarda.
- Zostawienie bobu w gorącej wodzie. Bób dalej się gotuje, choć garnek stoi już zdjęty z ognia. Odcedź go od razu, gdy ziarno jest miękkie.
Bezpieczeństwo i przechowywanie
- Osoby z niedoborem enzymu G6PD nie powinny jeść bobu. U nich może wywołać rozpad czerwonych krwinek, czyli fawizm. Gotowanie nie usuwa związków, które go wywołują, więc dotyczy to także bobu gotowanego i mrożonego.35
- Ugotowany bób, którego nie zjesz, przełóż do lodówki najpóźniej 2 godziny po ugotowaniu, a w upale powyżej 32°C, np. na działce, po 1 godzinie. Bób, który stał dłużej, wyrzuć.4
- W zamkniętym pojemniku w lodówce ugotowany bób wytrzyma 3–4 dni. Na zimno dodaj go do sałatki, na ciepło podgrzej na patelni z masłem, aż ziarna będą gorące w środku (74°C).4
Pytania i odpowiedzi
Kiedy solić bób: na początku czy na końcu gotowania?
Czy bób gotować pod przykryciem?
Czy można jeść bób ze skórką?
Czy do gotowania bobu dodaje się cukier?
Źródła
- University of Illinois Extension, The Whys and Hows of Cooking Vegetables (kwasy i długie gotowanie zmieniają chlorofil w oliwkowoszary feofityn; zielone warzywa gotować bez przykrycia)
- America's Test Kitchen, Salty Soak for Beans (sucha fasola moczona w osolonej wodzie ma bardziej miękkie skórki (sód wypiera wapń i magnez))
- Cleveland Clinic, G6PD Deficiency (bób jako najczęstszy wyzwalacz anemii hemolitycznej przy niedoborze G6PD (fawizm))
- USDA Food Safety and Inspection Service, Leftovers and Food Safety (resztki do lodówki w ciągu 2 godzin; w lodówce 3–4 dni)
- Singapore Food Agency, The Arch-Enemy of G6PD-Deficient Individuals: Fava Beans (wicyna i konwicyna są dość odporne na ciepło, gotowanie ich nie usuwa)
- Hortex (opis w sklepie deligro.pl), Bób mrożony 450 g Hortex — opis produktu (instrukcja z opakowania: do wrzącej, lekko osolonej wody, gotować do miękkości ok. 15–20 minut)