Jak gotować kaszę jęczmienną? (Wiejska i Perłowa na sypko)

Kasza jęczmienna to absolutna klasyka polskiej kuchni. Jest tania, zdrowa (mnóstwo błonnika!) i smakuje „domem” jak mało co. Niestety, wielu z nas ma z nią złe wspomnienia ze szkolnych stołówek, gdzie lądowała na talerzu w postaci szarej, zbitej i zimnej „cegły”, polanej smutnym sosem.

A przecież dobrze ugotowana kasza jęczmienna powinna być puszysta, sypka i pachnąca! Idealnie pasuje do zrazów, gulaszu wieprzowego czy po prostu podana ze skwarkami i zsiadłym mlekiem.

Skoro wiecie już, jak ugotować pęczak (o czym pisałam wcześniej), dziś zajmiemy się jego popularniejszymi siostrami: kaszą jęczmienną wiejską (łamaną) oraz perłową (mazurską). To właśnie z nimi mamy najwięcej problemów w garnku.

Rodzaje kaszy jęczmiennej: Wiejska, Perłowa czy Pęczak?

Stojąc przed półką w sklepie, można dostać zawrotu głowy. Wszystkie są z jęczmienia, ale gotuje się je nieco inaczej:

1. Pęczak: Całe, nieobrobione ziarno. Najtwardsze i najdłużej się gotuje.
2. Kasza Jęczmienna Wiejska (Łamana): To pęczak, który został pokrojony (połamany) na mniejsze kawałki. Może być gruba, średnia lub drobna. Jest matowa i kanciasta. To najzdrowsza opcja po pęczaku.
3. Kasza Jęczmienna Perłowa (Mazurska): To również pocięte ziarno, ale dodatkowo wypolerowane (stąd nazwa perłowa). Jest gładka, lśniąca i delikatniejsza w smaku, ale ma nieco mniej błonnika.

W tym wpisie skupimy się na kaszy wiejskiej i perłowej, bo to one najczęściej lądują w naszych garnkach jako dodatek do obiadu.

Czy płukać kaszę jęczmienną przed gotowaniem?

Zdecydowanie tak, jeśli chcesz, by była sypka! Kasza łamana i perłowa zawiera dużo pyłu skrobiowego (powstałego podczas cięcia ziaren). Jeśli wrzucisz ją prosto z torebki do garnka, skrobia zagęści wodę i zrobi się kleik.

Wsyp kaszę na gęste sito i płucz pod zimną wodą, aż woda przestanie być mętna i mleczna. To pierwszy krok do sukcesu.

Idealne proporcje wody do kaszy jęczmiennej

W przeciwieństwie do pęczaku (który jest twardy), kasza łamana chłonie wodę szybciej, ale też łatwiej się przypala.

Złota proporcja na sypko to 1:2,5.

• 1 szklanka kaszy jęczmiennej (wiejskiej lub perłowej).
• 2,5 szklanki wody.

Jeśli wlejesz mniej wody (1:2), kasza może być niedogotowana. Jeśli wlejesz więcej (1:3), zrobisz gęstą papkę.

Jak gotować kaszę jęczmienną krok po kroku?

Oto mój sprawdzony sposób na to, by ziarna się nie skleiły i nie przywarły do dna:

1. Zagotowanie: Wlej wodę do garnka i zagotuj.
2. Tłuszcz (Kluczowe!): Do wrzątku dodaj płaską łyżeczkę soli oraz łyżkę oleju lub masła. Kasza jęczmienna ma tendencję do zbijania się w bryły – tłuszcz temu zapobiegnie.
3. Wsypanie: Na wrzątek wsyp wypłukaną kaszę. Zamieszaj raz, by rozprowadzić ją w wodzie.
4. Gotowanie: Przykryj garnek, zmniejsz ogień na absolutne minimum i…
5. Nie mieszaj! To najważniejsza zasada. Jeśli zaczniesz mieszać w trakcie gotowania, kasza „puści” kleik, który osiądzie na dnie i natychmiast się przypali.
6. Czas: Gotuj tak przez około 15-20 minut, aż kasza wchłonie wodę i na powierzchni pojawią się charakterystyczne „kratery” (dziurki).

Ile czasu gotować? Zasada „pod kocyk”

Kiedy woda zniknie z powierzchni, wyłącz gaz. Ale uwaga – kasza nie jest jeszcze gotowa do jedzenia! Jęczmień potrzebuje „dojść” we własnej parze.

Zostaw garnek pod przykryciem na kolejne 15-20 minut. Możesz go owinąć ręcznikiem kuchennym (metoda „pod kocyk”). W tym czasie kasza zmięknie idealnie, ale pozostanie sypka. Dopiero po tym czasie zdejmij pokrywkę, dodaj odrobinę świeżego masła i spulchnij kaszę widelcem.

Kasza „na gęsto” – kiedy warto zmienić proporcje?

Czasami zależy nam na tym, by kasza była kleista – na przykład gdy robimy farsz do gołąbków lub kaszankę. Sypka kasza wypadałaby z liści kapusty.

Wtedy:

1. Nie płucz kaszy (lub płucz krótko).
2. Zwiększ ilość wody do proporcji 1:3 lub nawet 1:3,5.
3. Gotuj nieco dłużej, aż ziarna zaczną się rozpadać.

Pytania i odpowiedzi (FAQ)

Czy kasza jęczmienna ma gluten? Tak. Jęczmień to zboże glutenowe. Osoby na diecie bezglutenowej muszą zamienić ją na gryczaną, jaglaną lub ryż.

Dlaczego kasza przypaliła mi się od spodu? Najczęściej to wina zbyt dużego ognia lub… mieszania. Kaszę jęczmienną gotujemy na najmniejszym możliwym płomieniu i nie ruszamy łyżką po przykryciu. Jeśli masz cienkie dno w garnku, warto użyć płytki rozpraszającej ciepło.

Jaka kasza jest najlepsza do krupniku? Do krupniku najlepiej nadaje się kasza wiejska (łamana) średnia lub gruba. I uwaga – do zupy kaszy nie gotujemy osobno! Wrzucamy ją bezpośrednio do wywaru (często razem z ziemniakami), dzięki czemu skrobia z kaszy naturalnie zagęszcza zupę, czyniąc ją pożywną i kremową.

Mam nadzieję, że teraz z chęcią sięgniecie po „zwykłą” jęczmienną. To kasza, która udowadnia, że proste jedzenie może być przepyszne, o ile włożymy w nie trochę serca (i masła!).

Lubicie ją z sosem, czy „na sucho” do kefiru?

Smacznego, Ania